KUALA LUMPUR – Perbahasan mengenai kebebasan beragama di Malaysia perlu diteliti berdasarkan kerangka Perlembagaan Persekutuan, khususnya apabila melibatkan kedudukan Islam dalam takrif orang Melayu, status agama seseorang dan bidang kuasa pihak berkuasa agama.
Peguam, Datuk Zainul Rijal Abu Bakar berkata, hujah bahawa orang Melayu tidak boleh dipaksa menganut Islam perlu diperhalusi supaya tidak menimbulkan kekeliruan antara kebebasan beragama dengan kedudukan Islam yang dinyatakan secara jelas dalam Perlembagaan Persekutuan.
Menurut beliau, Perkara 160(2) Perlembagaan Persekutuan menetapkan takrif orang Melayu yang merangkumi beberapa unsur, termasuk menganut agama Islam, lazim bertutur dalam bahasa Melayu dan menurut adat Melayu, tertakluk kepada keseluruhan syarat dalam peruntukan berkenaan.
Katanya, kedudukan Islam dalam takrif perlembagaan itu tidak boleh dianggap sebagai unsur sampingan. Bagaimanapun, perkara tersebut perlu dibezakan daripada persoalan sama ada seseorang boleh dipaksa memeluk Islam kerana kedua-duanya membabitkan isu perundangan yang berbeza.
“Perbezaan itu penting supaya perbincangan mengenai agama, identiti orang Melayu dan hak individu tidak disempitkan kepada slogan semata-mata, sebaliknya dinilai berdasarkan peruntukan undang-undang yang berkaitan,” katanya yang dipetik status menerusi akaun Facebooknya.
Zainul Rijal turut menegaskan, persoalan status agama seseorang tidak boleh ditentukan hanya berdasarkan tindakan tertentu atau pengisytiharan peribadi tanpa mengambil kira kedudukan undang-undang yang terpakai.
Beliau berkata, sekiranya seseorang masih berstatus Islam di sisi undang-undang menyertai ritual agama lain yang bercanggah dengan ajaran Islam atau mendakwa dirinya telah meninggalkan Islam, perkara itu perlu ditangani berdasarkan undang-undang berkaitan, bidang kuasa Mahkamah Syariah dan prosedur ditetapkan oleh negeri berkenaan.
Dalam konteks itu, pihak berkuasa agama perlu terlebih dahulu mengenal pasti peruntukan undang-undang yang terpakai sebelum mengambil sebarang tindakan, selain memastikan bidang kuasa serta proses perundangan dipatuhi.
📍 3062 Taman Indah, Jalan Banggol, 17500 Tanah Merah, Kelantan
Ini kerana kedudukan seseorang sebagai penganut Islam di sisi undang-undang mempunyai implikasi tertentu terhadap pemakaian undang-undang Islam yang sah dan berkenaan dengannya, termasuk peruntukan kesalahan yang berkuat kuasa di negeri masing-masing.
Bagaimanapun, pemakaian undang-undang tersebut tidak boleh disamakan dengan tindakan memaksa seseorang mempercayai sesuatu dalam hati atau menentukan keimanan seseorang semata-mata melalui paksaan.
Perbahasan mengenai perkara itu, katanya, perlu mengambil kira hubungan antara takrif orang Melayu dalam Perlembagaan Persekutuan, kebebasan beragama yang dijamin oleh Perkara 11, kedudukan Islam dalam sistem perlembagaan negara serta bidang kuasa Mahkamah Syariah.
Kesemua aspek berkenaan mempunyai konteks dan implikasi undang-undang tersendiri. Oleh itu, sebarang dakwaan atau pertikaian berkaitan status agama seseorang perlu dinilai berdasarkan fakta kes, peruntukan undang-undang yang berkenaan dan bidang kuasa pihak berkuasa yang terlibat.
Pendekatan sedemikian juga penting bagi mengelakkan tafsiran yang terlalu mudah terhadap isu sensitif berkaitan agama, khususnya apabila perbahasan awam berpotensi mencampuradukkan hak kebebasan beragama dengan persoalan pemakaian undang-undang terhadap seseorang yang berstatus Islam.
Zainul Rijal berkata, usaha mempertahankan kedudukan Islam sebagaimana yang diperuntukkan dalam Perlembagaan Persekutuan mesti bergerak seiring dengan penghormatan terhadap kedaulatan undang-undang.
Sehubungan itu, pihak berkuasa agama perlu melaksanakan tanggungjawab mereka terhadap orang Islam yang disyaki melakukan kesalahan agama berdasarkan undang-undang yang berkuat kuasa, bukannya bertindak di luar bidang kuasa atau mengabaikan prosedur yang ditetapkan.
Beliau turut menekankan bahawa tindakan pihak berkuasa tidak semestinya berbentuk hukuman atau pendekatan punitif semata-mata. Sebaliknya, nasihat, bimbingan dan pendekatan berhikmah juga boleh dipertimbangkan selagi tidak bercanggah dengan undang-undang.
Pendekatan yang seimbang itu membolehkan tanggungjawab penguatkuasaan agama dilaksanakan tanpa mengetepikan prinsip keadilan dan kepastian undang-undang.
Hakikatnya, isu kebebasan beragama dan kedudukan Islam dalam Perlembagaan tidak wajar dipertentangkan secara simplistik. Perbahasan yang matang perlu membezakan antara hak individu, takrif perlembagaan, status agama di sisi undang-undang dan kuasa pihak berkuasa agama.
Dalam sebuah negara yang berteraskan Perlembagaan Persekutuan, usaha mempertahankan kedudukan Islam dan memastikan hak rakyat dihormati perlu dilaksanakan melalui kefahaman undang-undang yang tepat, penguatkuasaan yang sah serta pendekatan yang adil dan berhemah.
Telegram: Nasional Daily
Facebook: Nasional Daily
TikTok: NasionalDaily
Whatsapp: NasionalDaily.com
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001