WASHINGTON – Keputusan Presiden Amerika Syarikat (AS), Donald Trump meluluskan hukuman mati terhadap bekas major tentera, Nidal Malik Hasan berhubung pembunuhan 13 orang di pangkalan tentera Fort Hood pada 2009, mencetuskan perdebatan besar apabila pelaksanaannya dirancang disiarkan secara langsung kepada orang ramai.
Hasan dijadualkan menjalani hukuman mati menggunakan skuad tembak pada 3 Disember 2026 di Fort Hood, Texas, selepas Trump meluluskan hukuman itu pada 2 Oktober lalu. Tentera AS mengumumkan tarikh pelaksanaan berkenaan pada 7 Oktober.
Bagaimanapun, cadangan menyiarkan detik terakhir kehidupan banduan itu secara langsung mengundang kritikan, termasuk daripada pemimpin politik dalam pentadbiran dan parti pemerintah sendiri.
Kontroversi itu bukan sahaja menyentuh soal hukuman mati, malah membangkitkan persoalan mengenai batas kuasa negara, maruah manusia dan sama ada pelaksanaan hukuman boleh dijadikan tontonan awam.
Menurut laporan Reuters pada 9 Oktober, Naib Presiden AS, JD Vance menyatakan, beliau tidak akan menonton siaran berkenaan sekiranya ia benar-benar dilaksanakan.
Sementara itu, Setiausaha Peperangan, Pete Hegseth mempertahankan rancangan siaran langsung itu atas alasan ketelusan dan keperluan memperlihatkan akibat jenayah berkenaan.
Bagaimanapun, laporan media turut menunjukkan status rancangan penyiaran itu masih menjadi pertikaian politik. Oleh itu, cadangan berkenaan perlu dibezakan daripada kepastian pelaksanaan hukuman mati yang telah ditetapkan tentera.
Nidal Malik Hasan dilahirkan pada 8 September 1970 di Virginia, Amerika Syarikat, dalam keluarga berketurunan Palestin. Beliau menyertai Tentera Darat AS dan berkhidmat sebagai pakar psikiatri dengan pangkat major, bertanggungjawab memberikan khidmat kesihatan mental kepada anggota tentera.
📍 3062 Taman Indah, Jalan Banggol, 17500 Tanah Merah, Kelantan
Kedudukannya sebagai pegawai perubatan tentera menjadikan kes itu lebih mengejutkan apabila beliau sendiri menjadi pelaku serangan bersenjata terhadap rakan seperkhidmatan.
Sebelum kejadian, Hasan dilaporkan menyuarakan bantahan terhadap penglibatan tentera AS dalam peperangan di Afghanistan dan Iraq. Ketika perbicaraan, beliau menyatakan tindakannya bertujuan menghalang anggota tentera AS daripada membunuh umat Islam di Afghanistan dan Iraq.
Namun, latar belakang serta alasan yang dikemukakannya tidak mengubah hakikat bahawa serangan itu mengorbankan nyawa anggota tentera dan mencederakan puluhan yang lain.
Pada 5 November 2009, Hasan melepaskan tembakan di pusat pemprosesan kesiapsiagaan anggota tentera di Fort Hood, Texas, ketika anggota tentera berada di situ bagi urusan berkaitan penugasan.
Serangan tersebut mengorbankan 13 orang dan mencederakan 32 yang lain, menjadikannya antara tragedi tembakan paling dahsyat di sebuah pangkalan tentera AS.
Hasan akhirnya ditembak oleh anggota penguat kuasa yang bertindak balas terhadap serangan itu sebelum ditahan. Kecederaan yang dialaminya menyebabkan beliau lumpuh dan terpaksa menggunakan kerusi roda.
Tragedi tersebut meninggalkan kesan mendalam kepada keluarga mangsa, anggota tentera dan masyarakat Amerika. Bagi keluarga yang kehilangan orang tersayang, proses perbicaraan dan hukuman yang dijatuhkan menjadi sebahagian daripada perjalanan panjang menuntut keadilan.
Perbicaraan Hasan berlangsung di mahkamah tentera. Pada 23 Ogos 2013, panel juri mendapati beliau bersalah atas semua pertuduhan, termasuk 13 pertuduhan pembunuhan yang dirancang terlebih dahulu dan 32 pertuduhan cubaan membunuh.
Lima hari kemudian, pada 28 Ogos 2013, panel berkenaan menjatuhkan hukuman mati terhadapnya. Beliau turut dilucutkan daripada perkhidmatan tentera serta kehilangan hak terhadap gaji dan elaun.
Selepas sabitan dan hukuman dijatuhkan, kes itu melalui proses rayuan yang panjang. Pada 31 Mac 2025, Mahkamah Agung AS menolak permohonannya untuk menyemak sabitan mahkamah tentera tersebut.
Isu yang paling mencetuskan perdebatan antarabangsa ialah cadangan menyiarkan pelaksanaan hukuman mati itu secara langsung.
Hegseth mempertahankan pendekatan berkenaan dengan alasan orang ramai wajar melihat keseriusan akibat perbuatan jenayah. Namun, pengkritik mempersoalkan sama ada pendedahan sedemikian benar-benar membantu menegakkan keadilan atau sekadar menjadikan kematian seseorang sebagai tontonan.
Vance pula menyatakan beliau tidak akan menonton siaran tersebut sekiranya ia diteruskan. Reaksi itu memperlihatkan bahawa rancangan berkenaan bukan sekadar mencetuskan pertembungan antara penyokong dan penentang hukuman mati, tetapi turut menimbulkan perbezaan pandangan dalam kalangan pemimpin AS sendiri.
Persoalan utama bukan sama ada Hasan patut dipertanggungjawabkan atas pembunuhan yang dilakukannya. Sabitan terhadapnya telah diputuskan melalui proses kehakiman tentera. Sebaliknya, perdebatan kini tertumpu pada cara negara melaksanakan hukuman dan sama ada proses itu perlu dipertontonkan kepada khalayak.
Bagi pihak yang menyokong siaran langsung, keterbukaan boleh dianggap sebagai bentuk akauntabiliti kerajaan. Sebaliknya, pengkritik bimbang tindakan itu akan menghakis maruah manusia, menormalisasikan keganasan dan menjadikan hukuman mati sebagai alat untuk mencetuskan kepuasan emosi orang ramai.
Kontroversi itu turut menghidupkan semula perbincangan mengenai penggunaan hukuman mati dalam sistem keadilan moden, khususnya apabila pelaksanaan hukuman dirancang menggunakan skuad tembak. Jika diteruskan pada tarikh yang diumumkan, ia akan menjadi pelaksanaan hukuman mati tentera AS yang pertama sejak 1961.
Kes Hasan meletakkan Amerika Syarikat dalam situasi yang rumit. Di satu pihak, kerajaan mempunyai tanggungjawab memastikan jenayah berat dihukum dan keluarga mangsa mendapat pembelaan sewajarnya. Di pihak lain, negara perlu mempertimbangkan prinsip undang-undang, maruah manusia dan batas etika dalam melaksanakan hukuman.
Hukuman mati itu sendiri sudah lama menjadi isu yang memecahbelahkan masyarakat antarabangsa. Ada yang melihatnya sebagai balasan setimpal bagi jenayah paling serius, manakala pihak yang menentangnya mempersoalkan keberkesanan, kemanusiaan dan risiko penyalahgunaan kuasa negara.
Cadangan menyiarkan pelaksanaannya secara langsung menambahkan satu lagi dimensi kepada perdebatan tersebut. Ia mengubah persoalan daripada sekadar bagaimana seseorang pesalah dihukum kepada bagaimana sesebuah negara memilih untuk memperlihatkan kuasa menghukumnya kepada dunia.
Sementara tarikh 3 Disember semakin hampir, perhatian antarabangsa dijangka terus tertumpu pada perkembangan undang-undang kes itu dan keputusan akhir mengenai siaran langsung berkenaan.
Bagi keluarga 13 mangsa yang terkorban di Fort Hood, keadilan bukan sekadar perdebatan politik atau persoalan etika di pentas antarabangsa. Ia berkait dengan kehilangan yang tidak dapat dipulihkan. Namun, cara sesebuah negara melaksanakan hukuman juga menjadi ukuran kepada prinsip yang dipertahankannya.
Akhirnya, persoalan yang bakal terus menghantui kes ini ialah sama ada hukuman mati perlu dilaksanakan sebagai urusan kehakiman yang terkawal atau dijadikan tontonan awam atas nama ketelusan. Jawapannya akan menentukan bukan sahaja perjalanan kes Hasan, malah cara dunia menilai hubungan antara kuasa negara, keadilan dan maruah manusia.
Telegram: Nasional Daily
Facebook: Nasional Daily
TikTok: NasionalDaily
Whatsapp: NasionalDaily.com
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001