SEREMBAN – Istana Hinggap Seremban kembali menjadi tumpuan hari ini apabila Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Ismail Lasim menghadap Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir ketika kemelut berkaitan pentadbiran negeri dan institusi adat memasuki fasa baharu.
Pertemuan itu berlangsung ketika perhatian kini terarah kepada usaha mencari penyelesaian terhadap pertikaian yang telah menimbulkan persoalan mengenai kedudukan Menteri Besar, barisan Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (EXCO) serta hubungan antara institusi pentadbiran negeri dan institusi diraja Negeri Sembilan.
Kenderaan yang membawa Ismail dilaporkan tiba di pekarangan Istana Hinggap pada jam 10.50 pagi, manakala kenderaan rasmi Tuanku Muhriz tiba kira-kira 10 minit kemudian.
Turut berada di Istana Hinggap ialah Undang Luak Sungei Ujong, Dato’ Klana Petra Undang Muhammad Faris Johari, dan Undang Luak Rembau, Datuk Sedia Raja Hassan Ab. Hamid.
Kehadiran kedua-dua Undang berkenaan menambah perhatian terhadap pertemuan itu memandangkan Undang Yang Empat mempunyai kedudukan penting dalam struktur adat dan pemerintahan Negeri Sembilan.
Laporan hari ini turut menyebut kehadiran Tunku Besar Seri Menanti, Tunku Ali Redhauddin Tuanku Muhriz.
Sesi menghadap itu berlangsung sehari selepas Timbalan Perdana Menteri merangkap Pengerusi Barisan Nasional, Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi menggesa Ismail menghadap Tuanku Muhriz bagi mencari jalan penyelesaian terhadap kemelut yang berlaku.
Ahmad Zahid dilaporkan berkata, Ismail juga diberikan mandat untuk bertemu dengan Undang Yang Empat, Tunku Besar Tampin, Datuk Shahbandar serta hierarki adat negeri dalam usaha mencari jalan keluar daripada kemelut berkenaan.
📍 3062 Taman Indah, Jalan Banggol, 17500 Tanah Merah, Kelantan
Menurut beliau, penyelesaian perlu dicari di peringkat negeri bagi memastikan keadaan tidak menjadi semakin keruh dan rakyat tidak terkesan akibat pertikaian yang berpanjangan.
Perkembangan itu menjadikan sesi menghadap Ismail dengan Tuanku Muhriz hari ini antara pertemuan yang diberi perhatian dalam usaha meredakan ketegangan yang berlaku.
Bagaimanapun, agenda rasmi pertemuan serta perkara khusus yang dibincangkan belum diumumkan setakat ini.
Kemelut pentadbiran Negeri Sembilan menjadi semakin ketara selepas Tuanku Muhriz membatalkan pelantikan barisan Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri berkuat kuasa serta-merta.
Menurut kenyataan Pengelola Bijaya Diraja Istana Negeri Sembilan, Datuk Azizi Mohamad Ali, keputusan itu dibuat selepas baginda mendapati kesemua EXCO berkenaan telah memungkiri sumpah jawatan mereka.
Bagaimanapun, Ismail mempertikaikan kesan perundangan keputusan tersebut.
Menteri Besar itu sebelum ini berkata tindakan menamatkan keahlian EXCO tanpa nasihat atau permintaan daripada Menteri Besar merupakan kekhilafan dari sudut perundangan dan didakwanya tidak mempunyai kuat kuasa undang-undang.
Beliau turut berpendirian bahawa barisan EXCO berkenaan masih sah menjalankan tugas, dan pentadbiran kerajaan negeri diteruskan seperti biasa.
Perbezaan pandangan tersebut menjadi antara perkara utama dalam kemelut yang sedang berlaku.
Pertikaian berkenaan tidak hanya menyentuh soal kedudukan individu atau barisan EXCO, sebaliknya turut membuka perbincangan lebih luas mengenai tafsiran Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 (UUTKNS) serta bidang kuasa institusi yang terlibat.
Antara persoalan yang timbul ialah sejauh mana kuasa Yang di-Pertuan Besar dalam pelantikan dan penamatan keahlian EXCO, peranan Menteri Besar dalam memberikan nasihat serta kedudukan institusi adat dalam struktur pemerintahan Negeri Sembilan.
Ismail sebelum ini merujuk kepada peruntukan berkaitan kuasa eksekutif dan kedudukan EXCO dalam UUTKNS bagi menyokong pendiriannya.
Pada masa sama, pihak istana pula merujuk kepada peruntukan undang-undang negeri berhubung kedudukan dan perkenan Yang di-Pertuan Besar terhadap anggota Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri.
Oleh itu, kemelut tersebut kini bukan sekadar menjadi pertikaian politik, tetapi turut membabitkan persoalan mengenai tafsiran perlembagaan negeri dan tatacara pemerintahan.
Keadaan menjadi lebih signifikan apabila perkembangan hari ini turut menyaksikan kehadiran dua daripada Undang Yang Empat di Istana Hinggap.
Negeri Sembilan mempunyai sistem pemerintahan berasaskan institusi adat yang unik berbanding negeri-negeri Melayu lain. Undang Yang Empat mempunyai peranan tersendiri dalam struktur pemerintahan dan adat negeri.
Sebab itu, perkembangan yang membabitkan hubungan antara Yang di-Pertuan Besar, Menteri Besar dan institusi Undang mendapat perhatian yang lebih luas.
Dalam perkembangan sebelum ini, terdapat pertikaian mengenai kedudukan Tuanku Muhriz sendiri sebagai Yang di-Pertuan Besar. Namun, perkara itu turut mendapat respons daripada Dewan Keadilan dan Undang yang menegaskan kedudukan Tuanku Muhriz kekal sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
Keadaan ini menjadikan peranan institusi adat semakin penting dalam memahami perkembangan semasa.
Perkembangan hari ini juga menarik perhatian kerana sebelum ini Ahmad Zahid sendiri menafikan bahawa beliau dan Ismail pernah dititahkan menghadap Tuanku Muhriz pada satu pertemuan di Kuala Lumpur pada 21 September lalu.
Ahmad Zahid berkata, beliau dan Menteri Besar hanya mengetahui mengenai pertemuan tersebut melalui laporan media.
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim sebelum itu dilaporkan menghadap Tuanku Muhriz di Istana Negeri Sembilan di Changkat Persekutuan, Kuala Lumpur, susulan perkembangan berkaitan pentadbiran negeri.
Ahmad Zahid ketika itu menegaskan, penyelesaian terhadap kemelut Negeri Sembilan perlu mengambil kira bukan sahaja tafsiran undang-undang dan kuasa, tetapi juga penghormatan terhadap institusi serta struktur pemerintahan yang sedia ada di negeri itu.
Dalam suasana tersebut, sesi menghadap Ismail dengan Tuanku Muhriz di Istana Hinggap hari ini dilihat sebagai perkembangan penting dalam usaha mencari penyelesaian di peringkat negeri.
Kehadiran Undang Luak Sungei Ujong dan Undang Luak Rembau turut memberi dimensi tambahan kepada pertemuan itu.
Bagaimanapun, sehingga laporan ini ditulis, tiada kenyataan rasmi daripada pihak istana mengenai hasil pertemuan atau keputusan yang dicapai.
Belum diketahui sama ada pertemuan itu akan menghasilkan penyelesaian segera terhadap kedudukan barisan EXCO, atau membuka laluan kepada perbincangan lanjut antara Menteri Besar, institusi diraja dan hierarki adat negeri.
Apa yang jelas, perkembangan hari ini berlaku ketika kerajaan negeri masih berdepan persoalan mengenai status serta fungsi barisan EXCO susulan pembatalan pelantikan mereka.
Kemelut yang berlaku kini turut menjadi perhatian kerana ia melibatkan kelancaran pentadbiran sebuah kerajaan negeri.
Walaupun Ismail sebelum ini menegaskan pentadbiran negeri perlu terus berjalan dan perkhidmatan kepada rakyat tidak boleh terjejas, ketidaktentuan mengenai kedudukan EXCO dan hubungan antara institusi yang terlibat menimbulkan persoalan mengenai langkah seterusnya.
Pada 24 September lalu, Angkatan Muda Harapan Negeri Sembilan menggesa Ismail mengemukakan senarai calon EXCO baharu untuk pertimbangan dan perkenan Tuanku Muhriz, dengan merujuk kepada Perkara XXXVIII(2) UUTKNS 1959. Dalam kenyataan sama, mereka menyeru supaya kemelut tersebut tidak berpanjangan sehingga menjejaskan kestabilan pentadbiran negeri.
Bagaimanapun, perkembangan hari ini masih belum memberikan gambaran muktamad mengenai penyelesaian yang bakal dicapai.
Yang pasti, Istana Hinggap Seremban sekali lagi menjadi lokasi tumpuan ketika institusi diraja, kerajaan negeri dan institusi adat berdepan keperluan mencari titik temu terhadap kemelut yang sedang berlaku.
Perhatian kini tertumpu kepada hasil sesi menghadap Ismail dan Tuanku Muhriz serta sebarang kenyataan rasmi daripada pihak istana atau kerajaan negeri selepas pertemuan itu.
Dalam perkembangan yang masih berjalan, sebarang keputusan atau kenyataan baharu daripada pihak berkepentingan dijangka menjadi penentu kepada hala tuju pentadbiran Negeri Sembilan selepas ini.
Telegram: Nasional Daily
Facebook: Nasional Daily
TikTok: NasionalDaily
Whatsapp: NasionalDaily.com
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001