Dari Meja Editorial ND
KEDUDUKAN Kerajaan Perpaduan kini memasuki fasa semakin menarik dan mencabar. Selepas tiga kerusi Parlimen dikaitkan dengan PKR dikosongkan, persoalan lebih besar bukan lagi sekadar berapa banyak kerusi dimiliki kerajaan, tetapi sama ada gabungan politik yang membentuk kerajaan hari ini masih mempunyai ketahanan politik untuk menghadapi tekanan dalaman, sentimen akar umbi dan pilihan raya negeri yang bakal berlangsung.
Setakat komposisi yang dilaporkan pada Ogos 2026, Dewan Rakyat mempunyai 150 kerusi dalam blok kerajaan, 69 pembangkang dan tiga kerusi kosong. Pecahannya ialah PH 76, BN (30), GPS (23), GRS (tujuh), Bebas prokerajaan (tujuh), Warisan (tiga), KDM (dua), STAR (satu) dan PBM (satu).
Angka ini menunjukkan Kerajaan Perpaduan masih mempunyai kedudukan yang selesa dari sudut aritmetik. Namun, politik tidak pernah sekadar soal aritmetik.
Tiga kerusi yang kini kosong ialah Parlimen Pandan (Rafizi Ramli), Setiawangsa (Nik Nazmi Nik Ahmad) dan Subang (Wong Chen). Dengan ketiga-tiga kerusi tersebut tidak mempunyai penyandang, Dewan Rakyat masih mempunyai 219 Ahli Parlimen yang menduduki kerusi.
Dalam kiraan politik konvensional, angka majoriti mudah sering disebut sebagai 112 daripada 222 kerusi. Kerajaan yang mempunyai 150 kerusi itu masih berada jauh di atas angka tersebut.
Namun, perkara yang lebih penting ialah 150 bukan angka yang boleh dianggap sebagai 150 undi kerajaan dalam setiap keadaan.
Sebahagian sokongan itu datang daripada parti-parti yang mempunyai kepentingan politik berbeza. Lebih-lebih lagi, beberapa kerusi dalam blok kerajaan kini dipegang oleh Ahli Parlimen yang kedudukannya tidak semestinya sama dari segi disiplin parti dan komitmen politik.
📍 3062 Taman Indah, Jalan Banggol, 17500 Tanah Merah, Kelantan
Oleh itu, persoalan sebenar bagi Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim ialah berapa ramai Ahli Parlimen yang benar-benar akan berdiri bersama kerajaan apabila berlaku undi kepercayaan, undi belanjawan atau isu yang menyentuh survival politik kerajaan?
Itulah ukuran sebenar kekuatan Kerajaan Perpaduan. Jika semua 30 Ahli Parlimen Barisan Nasional (BN) meninggalkan Kerajaan Perpaduan, kiraannya menjadi 150 – 30 = 120
Ini bermakna blok kerajaan yang tinggal secara teori mempunyai 120 kerusi, iaitu masih lapan kerusi melebihi angka 112 yang lazim digunakan sebagai ambang majoriti mudah.
Dengan kata lain, BN keluar tidak semestinya menjatuhkan kerajaan Anwar secara automatik. Ini adalah perkara paling penting dalam analisis ini.
Sekiranya GPS, GRS, Warisan, KDM, STAR, PBM, Bebas prokerajaan dan PH semuanya kekal menyokong Anwar, kerajaan masih mempunyai angka yang cukup untuk meneruskan pentadbiran.
Tetapi margin itu berubah daripada selesa kepada sangat nipis. Contohnya, kerajaan mempunyai 150 kerusi dengan pembangkang (69 kerusi), kosong (tiga). Namun, sekiranya BN keluar, kerajaan bakal mempunyai 120 kerusi, pembangkang bertambah kepada 99 kerusi dan kosong kekal tiga kerusi.
Secara politik, perbezaannya amat besar. Kerajaan yang asalnya mempunyai lebihan kira-kira 38 kerusi berbanding angka 112 akan tinggal dengan lebihan kira-kira lapan kerusi. Ini bermakna setiap kerusi mula menjadi penting.
Seorang atau dua Ahli Parlimen yang tidak hadir, berkecuali atau mengubah pendirian tidak lagi boleh dianggap sebagai perkara kecil. Tetapi, BN keluar tidak semestinya bermakna kerajaan tumbang. Di sinilah perlu dibezakan antara keluar kerajaan dan menjatuhkan kerajaan.
BN boleh keluar dari Kabinet, tetapi Ahli Parlimennya masih berada di Dewan Rakyat. BN juga boleh memilih untuk menjadi pembangkang, tetapi tidak semestinya menyokong usul menjatuhkan kerajaan.
Terdapat satu lagi kemungkinan, iaitu BN boleh menarik sokongan secara berperingkat sambil menunggu perkembangan politik.
Jadi tiga tahap perlu dilihat, pertama, BN keluar Kabinet, tetapi tidak menjatuhkan kerajaan; kedua, BN menjadi blok berkecuali dan memilih isu demi isu; dan ketiga, BN menyertai pembangkang serta secara aktif menarik sokongan terhadap Anwar. Tahap ketiga ini adalah paling berbahaya kepada Kerajaan Perpaduan.
Perkembangan berkaitan RCI Tabung Haji menambahkan satu lagi lapisan kepada hubungan BN dengan kerajaan.
Pada 26 Ogos, bekas Pengerusi Tabung Haji dan bekas Ketua Setiausaha Perbendaharaan ditahan SPRM untuk membantu siasatan berkaitan perkara yang dibangkitkan dalam laporan RCI Tabung Haji.
Pada 27 Ogos, kedua-duanya direman selama tujuh hari sehingga 2 September ini. Laporan RCI yang didedahkan pada 29 Julai pula merekodkan pelbagai kelemahan pengurusan dan operasi Tabung Haji bagi tempoh 2014 hingga 2020 serta menyentuh transaksi mencurigakan serta keperluan audit forensik.
Namun, penting untuk ditekankan bahawa ditahan atau direman bagi membantu siasatan tidak sama dengan didapati bersalah. Namun, dari perspektif politik BN, kesan persepsi adalah sesuatu yang berbeza.
Apabila individu yang mempunyai kaitan dengan pentadbiran terdahulu disiasat, sebahagian pemimpin dan akar umbi UMNO mungkin melihatnya sebagai tekanan politik terhadap parti. Di sinilah isu RCI Tabung Haji berpotensi berubah daripada isu undang-undang kepada isu politik.
BN mempunyai dilema yang sangat besar. Di satu pihak, BN masih mendapat manfaat daripada berada dalam kerajaan. Ia mempunyai kedudukan dalam Kabinet, akses kepada kerajaan pusat dan ruang untuk melaksanakan agenda politiknya. Tetapi pada masa sama, UMNO perlu menjawab kepada akar umbinya.
Sekiranya sentimen di peringkat akar umbi semakin kuat bahawa UMNO hanya menjadi “penyokong” kepada kerajaan PH tanpa mendapat manfaat politik yang setimpal, tekanan kepada kepimpinan BN akan meningkat.
Lebih-lebih lagi apabila tokoh-tokoh yang dikaitkan dengan UMNO berdepan siasatan. Persoalannya bukan semata-mata sama ada tindakan SPRM itu betul atau salah.
Persoalan politiknya ialah adakah UMNO merasakan kedudukannya dalam Kerajaan Perpaduan masih menguntungkan parti menjelang PRU akan datang? Jika jawapannya semakin negatif, tekanan untuk menilai semula kerjasama dengan PH akan meningkat.
Maka, di sinilah PRN Melaka menjadi ujian paling penting. PH secara terbuka sedang meneliti kemungkinan kerjasama dengan BN. Anwar telah memberikan mandat kepada Datuk Seri Amirudin Shari untuk memperincikan kemungkinan kerjasama PH-BN termasuk soal pembahagian kerusi. Tetapi, BN sendiri belum membuat keputusan.
Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi menyatakan sentimen akar umbi bercampur dan keputusan perlu dibuat selepas kajian terperinci. Pengerusi BN Melaka, Datuk Seri Ab. Rauf Yusoh pula menyatakan BN terbuka untuk berunding dengan mana-mana pihak, tetapi rundingan tidak semestinya berakhir dengan persetujuan.
Ini sebenarnya memberi gambaran BN belum menutup pintu kepada PH, tetapi juga belum bersedia mengikat dirinya kepada PH. Malah, laporan terkini menunjukkan PH sendiri menjangkakan hala tuju kerjasama itu mungkin hanya mendapat gambaran lebih jelas sebelum Hari Malaysia.
Secara politik, saya melihat kerjasama rasmi PH-BN di Melaka sebagai sesuatu yang sukar, tetapi bukan mustahil. Mengapa sukar? Kerana sejarah politik Melaka menunjukkan BN masih mempunyai kekuatan sendiri.
Dalam PRN Melaka 2021, BN memenangi 21 daripada 28 kerusi, PH lima dan PN dua. Dengan rekod ini, UMNO Melaka mempunyai alasan untuk bertanya, mengapa perlu memberikan banyak kerusi kepada PH jika BN sendiri pernah menguasai sebahagian besar DUN Melaka? Ini akan menjadi isu utama rundingan.
Jika PH mahukan kerjasama, BN pula mungkin mahu formula yang mengiktiraf kekuatan tradisional BN di Melaka. Maka, konflik sebenar bukan sekadar “PH lawan BN”. Konfliknya ialah siapa bertanding di mana? Dan lebih penting, siapa terpaksa mengorbankan kerusi?
Pimpinan pusat boleh duduk berunding, tetapi calon dan jentera akar umbi tidak semestinya menerima keputusan tersebut. Bayangkan, seorang pemimpin UMNO Melaka telah bekerja bertahun-tahun untuk satu kawasan, tetapi kerusi itu kemudiannya diberikan kepada PH atas alasan strategi. Begitu juga sebaliknya.
Di sinilah slogan “kerjasama demi kestabilan” mungkin sukar diterima oleh akar umbi. Lebih-lebih lagi jika penyokong UMNO masih melihat PH sebagai musuh politik tradisional.
Maka, terdapat kemungkinan kerjasama kerajaan di Putrajaya tidak diterjemahkan kepada kerjasama pilihan raya di Melaka. Ini bukan perkara pelik dalam politik.
Parti boleh bekerjasama dalam kerajaan, tetapi bertembung dalam pilihan raya. PH pula sedang berdepan masalah persepsi. Ini mungkin kelemahan terbesar PH ketika ini.
PH berdepan cabaran persepsi bahawa sebahagian janji reformasi, tadbir urus dan perubahan yang menjadi modal utama ketika pilihan raya dahulu belum memenuhi harapan sebahagian penyokong.
Lebih membimbangkan apabila kenyataan pemimpin kerajaan dilihat tidak konsisten dengan tindakan kerajaan. Dalam politik moden, percanggahan antara kata-kata dan tindakan jauh lebih cepat dihukum oleh pengundi berbanding dahulu.
Media sosial menjadikan setiap kenyataan politik boleh dibandingkan dengan kenyataan lama. Apabila seorang pemimpin mengatakan A lima tahun lalu, tetapi melakukan B hari ini, rakyat mempunyai rekod digital untuk mengingatkannya.
Inilah yang boleh menyebabkan “mood” terhadap PH menjadi semakin buruk walaupun kerajaan masih mempunyai majoriti di Parlimen. Ini juga perlu diperhatikan.
Jika PH merosot, tidak semestinya semua undi yang hilang akan pergi kepada PN. Sebahagiannya boleh pergi kepada BN. Sebahagiannya boleh menjadi undi protes. Sebahagian pengundi mungkin memilih untuk tidak keluar mengundi, dan sebahagian lagi mungkin menunggu calon.
Oleh itu, PRN Melaka akan menjadi ujian siapa yang sebenarnya memiliki “vote bank” yang masih hidup.
Jika BN bertanding secara bersendirian dan berjaya mengekalkan dominasi tradisionalnya, UMNO akan mempunyai hujah lebih kuat untuk mengatakan parti itu tidak memerlukan PH. – ND
Telegram: Nasional Daily
Facebook: Nasional Daily
TikTok: NasionalDaily
Whatsapp: NasionalDaily.com
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001