Oleh: Hasri Harun
ISU tuntutan terhadap Sabah bukanlah perkara baharu dalam hubungan antara Malaysia dan Filipina. Namun, apabila muncul kenyataan daripada seorang senator Filipina yang mencadangkan agar Sabah “dirampas” atau dituntut secara agresif, ia telah mencetuskan reaksi keras dalam kalangan rakyat Malaysia.
Kenyataan sedemikian bukan sahaja bersifat provokatif, malah bercanggah dengan prinsip diplomasi moden, undang-undang antarabangsa serta nilai kejiranan serantau yang telah lama dibina dalam kerangka ASEAN.
Justeru, cadangan ini wajar dilihat sebagai satu tindakan biadab yang tidak mencerminkan semangat hormat-menghormati antara negara jiran.
Sejarah Panjang
Sabah, yang dahulunya dikenali sebagai Borneo Utara, telah melalui proses sejarah yang panjang sebelum menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963. Penyertaan Sabah dalam pembentukan Malaysia adalah berdasarkan kehendak rakyat tempatan melalui proses yang diiktiraf oleh komuniti antarabangsa.
Laporan Suruhanjaya Cobbold menunjukkan majoriti rakyat Sabah menyokong penyertaan dalam Malaysia.Walaupun terdapat tuntutan daripada pihak tertentu di Filipina yang mendakwa Sabah sebagai sebahagian daripada warisan Kesultanan Sulu, hakikatnya tuntutan ini tidak pernah mendapat pengiktirafan antarabangsa yang sah.
Malaysia telah mentadbir Sabah secara berdaulat selama lebih enam dekad, dan rakyat Sabah sendiri telah memilih untuk kekal dalam Persekutuan Malaysia.
Cadangan yang Melanggar Prinsip Undang-undang Antarabangsa
Cadangan untuk merampas Sabah jelas bertentangan dengan prinsip asas undang-undang antarabangsa, khususnya prinsip kedaulatan negara dan larangan penggunaan kekerasan. Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) secara jelas menegaskan bahawa setiap negara harus menghormati integriti wilayah negara lain.
Sebarang cubaan untuk merampas wilayah negara lain, sama ada melalui kekerasan atau ugutan, boleh dianggap sebagai pencerobohan. Dalam konteks ini, cadangan tersebut bukan sahaja tidak realistik, malah berpotensi mencetuskan ketegangan serantau yang tidak diingini.
Lebih membimbangkan, kenyataan seperti ini boleh memberi gambaran negatif terhadap komitmen Filipina terhadap keamanan dan kestabilan serantau. Dalam era globalisasi dan kerjasama antarabangsa, pendekatan konfrontasi sebegini tidak lagi relevan.
Bercanggah dengan Semangat ASEAN
Malaysia dan Filipina adalah anggota kepada ASEAN, sebuah organisasi serantau yang diasaskan atas prinsip kerjasama, keamanan dan saling menghormati.
Salah satu prinsip utama ASEAN ialah tidak campur tangan dalam hal ehwal dalaman negara lain serta penyelesaian pertikaian secara aman. Cadangan untuk merampas Sabah jelas bertentangan dengan semangat ini.
Ia bukan sahaja mencemarkan hubungan dua hala, malah boleh menjejaskan kredibiliti ASEAN sebagai sebuah blok yang stabil dan aman. ASEAN telah lama menjadi contoh kepada dunia mengenai bagaimana negara-negara yang mempunyai latar belakang sejarah dan budaya yang berbeza dapat hidup dalam harmoni. Oleh itu, kenyataan yang bersifat agresif seperti ini adalah satu kemunduran dalam usaha memperkukuh perpaduan serantau.
Kesan Terhadap Hubungan Dua Hala
Hubungan antara Malaysia dan Filipina selama ini dibina atas dasar kerjasama dalam pelbagai bidang seperti ekonomi, keselamatan dan pendidikan. Kedua-dua negara juga berkongsi kepentingan dalam menangani isu-isu serantau seperti keselamatan maritim dan ancaman keganasan.
Namun, kenyataan yang mencadangkan perampasan Sabah boleh merosakkan hubungan ini. Ia boleh menimbulkan rasa tidak percaya, memperlahankan kerjasama dan mencetuskan sentimen negatif dalam kalangan rakyat kedua-dua negara.
Dalam dunia diplomasi, kata-kata mempunyai implikasi yang besar. Kenyataan yang tidak bertanggungjawab boleh mencetuskan krisis yang sebenarnya boleh dielakkan. Oleh itu, pemimpin politik perlu lebih berhati-hati dalam mengeluarkan kenyataan, terutama yang melibatkan kedaulatan negara lain.
Perspektif Moral dan Etika
Dari sudut moral, cadangan untuk merampas wilayah negara lain adalah tidak beretika. Ia mencerminkan sikap tamak dan tidak menghormati hak orang lain. Dalam konteks hubungan antarabangsa, nilai-nilai seperti keadilan, hormat, dan toleransi seharusnya menjadi asas dalam setiap tindakan.
Dalam perspektif Islam, perbuatan merampas hak orang lain adalah satu kezaliman yang jelas ditegah. Allah SWT berfirman yang bermaksud “Dan janganlah kamu memakan harta orang lain di antara kamu dengan jalan yang batil…” (Surah al-Baqarah: 188)
Ayat ini bukan sahaja merujuk kepada harta individu, tetapi juga boleh difahami dalam konteks hak dan kedaulatan sesuatu wilayah. Mengambil sesuatu yang bukan hak kita adalah satu bentuk kezaliman yang tidak boleh diterima.
Peranan Diplomasi dan Dialog
Dalam menangani isu seperti ini, pendekatan diplomasi adalah jalan terbaik. Malaysia telah menunjukkan kematangan dalam menangani tuntutan Sabah dengan mengekalkan pendirian tegas, tetapi tidak provokatif. Dialog dan rundingan adalah kaedah yang lebih berkesan dalam menyelesaikan pertikaian.
Filipina juga perlu memainkan peranan yang sama dengan memastikan sebarang tuntutan atau pandangan disampaikan melalui saluran diplomatik yang betul, bukan melalui kenyataan yang boleh mencetuskan ketegangan.
Peranan masyarakat antarabangsa juga penting dalam memastikan bahawa prinsip undang-undang antarabangsa dihormati. Sebarang tindakan yang melanggar prinsip ini perlu ditolak secara kolektif.
Kepentingan Memelihara Keamanan Serantau
Asia Tenggara merupakan salah satu kawasan yang paling stabil di dunia, hasil daripada kerjasama erat antara negara-negara ASEAN. Keamanan ini tidak datang dengan mudah, tetapi melalui usaha berterusan dalam membina kepercayaan dan kerjasama.
Kenyataan yang bersifat agresif seperti cadangan merampas Sabah boleh menggugat kestabilan ini. Ia boleh membuka ruang kepada konflik yang lebih besar, yang akhirnya akan merugikan semua pihak.
Dalam dunia yang semakin kompleks, cabaran sebenar yang dihadapi oleh negara-negara serantau bukanlah pertikaian wilayah, tetapi isu-isu seperti perubahan iklim, kemiskinan, dan keselamatan siber. Oleh itu, tenaga dan sumber seharusnya ditumpukan kepada perkara-perkara ini, bukan kepada konflik yang tidak membawa manfaat.
Kesimpulannya cadangan seorang senator Filipina untuk merampas Sabah adalah satu kenyataan yang biadab, tidak bertanggungjawab, dan bercanggah dengan prinsip undang-undang antarabangsa serta semangat kejiranan serantau.
Ia bukan sahaja mencetuskan kemarahan rakyat Malaysia, malah berpotensi menjejaskan hubungan dua hala dan kestabilan ASEAN. Sebagai negara jiran, Malaysia dan Filipina seharusnya terus memperkukuh hubungan berdasarkan prinsip saling menghormati dan kerjasama. Sebarang pertikaian perlu diselesaikan melalui dialog dan diplomasi, bukan melalui kenyataan yang provokatif.
Akhirnya, keamanan dan kestabilan serantau adalah tanggungjawab bersama. Semua pihak perlu memainkan peranan dalam memastikan bahawa hubungan antara negara terus harmoni, demi kesejahteraan generasi akan datang. Sabah kekal sebagai sebahagian daripada Malaysia, dan kedaulatannya perlu dihormati oleh semua pihak.
Hasri Harun ialah Pensyarah Kanan UNISEL dan juga Timbalan Presiden Wadah
Telegram: https://t.me/nasionaldaily
Facebook: https://www.facebook.com/nasionaldaily
TikTok: https://www.tiktok.com/@nasionaldaily?_t=8kyR2clR7Mv&_r=1
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001
Whatsapp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6P21QFnSz7JWoT560L