Oleh: Hasri Harun
SEMUA mengetahui Awal Muharam merupakan titik permulaan tahun baharu dalam kalendar Hijrah yang membawa makna besar kepada umat Islam. Peristiwa hijrah Nabi Muhammad SAW dari Makkah ke Madinah bukan sekadar perpindahan fizikal, bahkan suatu transformasi menyeluruh yang membina tamadun, memperkukuh perpaduan dan mewujudkan keharmonian dalam masyarakat majmuk.
Sempena 1 Muharam 1448H, rakyat Malaysia sewajarnya menjadikan semangat hijrah sebagai inspirasi untuk melakukan perubahan diri dan mengangkat nilai keharmonian sebagai asas pembinaan negara yang sejahtera.
Firman Allah SWT: “Sesungguhnya Allah tidak akan mengubah nasib sesuatu kaum sehingga mereka mengubah apa yang ada pada diri mereka sendiri.” (Surah ar-Ra’d: 11)
Ayat ini menjelaskan bahawa perubahan masyarakat dan negara bermula daripada perubahan individu. Hijrah bukan sekadar meninggalkan perkara yang buruk, tetapi berusaha membina akhlak, memperkukuh perpaduan dan menyumbang kepada kesejahteraan masyarakat.
Keharmonian Aset Terbesar Negara
Keharmonian merupakan aset terbesar Malaysia yang terdiri daripada masyarakat pelbagai kaum, agama dan budaya. Kepelbagaian ini adalah anugerah Allah SWT yang perlu dipelihara. Firman Allah SWT:
“Wahai manusia! Sesungguhnya Kami menciptakan kamu daripada seorang lelaki dan seorang perempuan, kemudian Kami jadikan kamu berbangsa-bangsa dan bersuku-suku supaya kamu saling mengenali.” (Surah al-Hujurat: 13)
Ayat ini mengajar bahawa kepelbagaian bukan alasan untuk bermusuhan tetapi peluang untuk membina persefahaman dan kerjasama. Hijrah diri rakyat Malaysia pada era moden harus diterjemahkan melalui penghormatan terhadap perbezaan dan penolakan terhadap budaya kebencian.
Peristiwa hijrah Rasulullah SAW turut memperlihatkan kebijaksanaan Baginda membentuk masyarakat yang harmoni di Madinah. Melalui Piagam Madinah, setiap kelompok masyarakat diberikan hak dan tanggungjawab untuk hidup secara aman dan saling menghormati. Nilai-nilai seperti keadilan, toleransi dan tanggungjawab sosial menjadi asas pemerintahan yang berjaya.
Malaysia juga memerlukan semangat sedemikian dalam menghadapi pelbagai cabaran semasa. Perbezaan politik, kaum dan agama tidak seharusnya menjadi punca perpecahan. Sebaliknya, ia perlu diurus dengan hikmah dan kematangan demi kepentingan negara.
Hijrah Dari Budaya Kebencian kepada Kasih Sayang
Manifestasi hijrah diri yang pertama ialah hijrah daripada budaya kebencian kepada budaya kasih sayang. Dalam era media sosial, penyebaran fitnah, berita palsu dan ucapan kebencian semakin membimbangkan. Ramai individu mudah menghukum dan mengaibkan orang lain tanpa usul periksa.
Rasulullah SAW bersabda: “Seorang Muslim ialah orang yang mana Muslim lain selamat daripada gangguan lidah dan tangannya.” (Riwayat Sahih al-Bukhari dan Sahih Muslim)
Hadis ini mengingatkan bahawa lidah dan tulisan di media sosial mesti digunakan untuk membina perpaduan, bukan menghancurkan keharmonian. Sempena 1 Muharam, rakyat Malaysia perlu berhijrah daripada budaya mencaci kepada budaya berdialog secara matang.
Hijrah Dari Individualistik kepada Kebersamaan
Manifestasi kedua ialah hijrah daripada sikap individualistik kepada semangat kebersamaan. Hijrah Rasulullah SAW menyaksikan persaudaraan antara golongan Muhajirin dan Ansar. Mereka saling membantu tanpa mengira asal-usul dan kepentingan diri.
Firman Allah SWT: “Dan mereka mengutamakan orang lain atas diri mereka sendiri sekalipun mereka memerlukan apa yang mereka berikan itu.” (Surah al-Hasyr: 9)
Semangat ini amat penting dalam masyarakat Malaysia. Sikap prihatin terhadap jiran, membantu golongan miskin, menjaga kebajikan warga emas dan menyantuni masyarakat yang memerlukan merupakan bentuk hijrah sosial yang sangat dituntut.
Hijrah daripada Rasuajlh kepada Integriti
Manifestasi ketiga ialah hijrah daripada rasuah dan penyalahgunaan amanah kepada budaya integriti. Keharmonian negara tidak akan dapat dipertahankan jika berlaku ketidakadilan dan penyelewengan. Islam sangat menitikberatkan sifat amanah dalam setiap urusan.
Firman Allah SWT: “Sesungguhnya Allah menyuruh kamu menyampaikan amanah kepada yang berhak menerimanya dan apabila kamu menghukum antara manusia hendaklah kamu menghukum dengan adil.” (Surah an-Nisa’: 58)
Integriti bukan hanya tanggungjawab pemimpin tetapi juga seluruh rakyat. Pekerja yang jujur, peniaga yang amanah, pelajar yang beretika dan ibu bapa yang bertanggungjawab merupakan asas kepada pembentukan negara yang harmoni.
Hijrah daripada Kejahilan kepada Ilmu
Manifestasi keempat ialah hijrah ilmu. Wahyu pertama yang diturunkan ialah perintah membaca yang menunjukkan kepentingan ilmu dalam membangunkan tamadun. Negara yang harmoni memerlukan rakyat yang berilmu dan berfikiran kritis.
Firman Allah SWT: “Bacalah dengan nama Tuhanmu yang menciptakan.” (Surah al-‘Alaq: 1)
Hijrah ilmu pada masa kini bermaksud membina masyarakat yang cintakan ilmu, menghargai pendidikan dan menjadikan ilmu sebagai asas membuat keputusan. Masyarakat yang berilmu tidak mudah dipengaruhi fitnah dan hasutan yang boleh merosakkan keharmonian negara.
Hijrah Memelihara Alam Sekitar
Manifestasi kelima ialah hijrah menjaga alam sekitar. Keharmonian bukan sahaja melibatkan hubungan sesama manusia tetapi juga hubungan dengan alam ciptaan Allah SWT.
Firman Allah SWT: “Dan janganlah kamu melakukan kerosakan di muka bumi setelah Allah memperbaikinya.” (Surah al-A’raf: 56)
Penjagaan alam sekitar merupakan tanggungjawab bersama. Budaya mengurangkan pencemaran, menjaga sungai, memelihara hutan dan mengurus sumber secara lestari merupakan manifestasi hijrah menuju negara yang makmur.
Institusi keluarga juga memainkan peranan besar dalam mengangkat nilai keharmonian negara. Keluarga merupakan sekolah pertama yang membentuk akhlak anak-anak. Semangat hijrah hendaklah bermula di rumah melalui pendidikan agama, kasih sayang dan komunikasi yang baik.
Rasulullah SAW bersabda: “Sebaik-baik kamu ialah yang paling baik terhadap keluarganya.” (Riwayat Jami’ at-Tirmidhi)
Keluarga yang harmoni akan melahirkan masyarakat yang harmoni dan seterusnya membentuk negara yang stabil dan aman.
Golongan belia pula merupakan agen utama manifestasi hijrah Malaysia. Mereka perlu menjadi generasi yang berintegriti, kreatif dan berjiwa patriotik. Belia harus menggunakan teknologi untuk menyebarkan ilmu, membina jaringan perpaduan dan menyumbang kepada pembangunan masyarakat.
Hijrah Negara menuntut Pemimpin Adil
Dalam konteks kepimpinan negara, semangat hijrah menuntut pemimpin yang adil, amanah dan mengutamakan kepentingan rakyat. Kepimpinan Rasulullah SAW di Madinah menunjukkan bahawa keamanan hanya dapat dicapai apabila pemimpin mengamalkan keadilan dan menghormati hak setiap warga.
Allah SWT berfirman: “Sesungguhnya Allah menyuruh berlaku adil dan berbuat ihsan.” (Surah an-Nahl: 90)
Keadilan yang diamalkan oleh pemimpin akan meningkatkan keyakinan rakyat dan mengukuhkan keharmonian negara.
Sambutan Maal Hijrah juga tidak sepatutnya terhad kepada perarakan atau ceramah semata-mata. Ia perlu menjadi medan muhasabah nasional untuk menilai pencapaian dan kelemahan negara. Setiap rakyat boleh bertanya kepada diri sendiri, apakah bentuk hijrah yang telah dilakukan untuk keluarga, masyarakat dan negara.
Hijrah Memberi Manfaat Kepada Manusia
Hijrah yang sebenar ialah perubahan yang memberi manfaat kepada orang lain. Rasulullah SAW bersabda: “Orang yang berhijrah ialah orang yang meninggalkan apa yang dilarang oleh Allah.” (Riwayat Sahih al-Bukhari)
Hadis ini menunjukkan bahawa hijrah ialah proses pembaikan berterusan yang melibatkan akhlak, pemikiran dan tindakan.
Akhirnya, mengangkat nilai keharmonian sebagai asas negara merupakan tanggungjawab seluruh rakyat Malaysia. Semangat 1 Muharam mengingatkan bahawa kejayaan sesebuah bangsa tidak hanya bergantung kepada kemajuan ekonomi atau teknologi, tetapi juga kepada kekuatan akhlak, perpaduan dan kesediaan untuk berubah ke arah yang lebih baik. Hijrah Rasulullah SAW membuktikan bahawa masyarakat yang berpecah mampu menjadi tamadun yang unggul apabila dipandu oleh nilai iman, ilmu dan persaudaraan.
Kesimpulannya, sempena 1 Muharam 1448 Hijrah, marilah kita menjadikan hijrah sebagai tekad nasional untuk meninggalkan perpecahan, kebencian dan sifat mementingkan diri.
Sebaliknya, kita berhijrah menuju masyarakat yang saling menghormati, berintegriti, berilmu dan bertanggungjawab. Dengan semangat hijrah yang tulus, rakyat Malaysia mampu mengangkat nilai keharmonian sebagai asas kekuatan negara dan mewariskan sebuah tanah air yang aman, makmur serta diberkati Allah SWT untuk generasi akan datang.
Hasri Harun ialah Pensyarah Kanan Unisel yang juga Timbalan Presiden Wadah
Telegram: https://t.me/nasionaldaily
Facebook: https://www.facebook.com/nasionaldaily
TikTok: https://www.tiktok.com/@nasionaldaily?_t=8kyR2clR7Mv&_r=1
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001
Whatsapp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6P21QFnSz7JWoT560L