Dari Meja Editorial
DI PERLIS, apa yang berlaku ini sebenarnya bukan peristiwa yang muncul secara tiba-tiba tanpa latar, walaupun pada mata awam ia kelihatan seperti “angin tak ada, ribut tak ada, tiba-tiba hujan”.
Politik jarang bergerak secara mengejut. Ia lebih kerap berlapik, senyap dan penuh isyarat halus sebelum akhirnya meletus ke permukaan.
Pelucutan keahlian tiga ADUN PAS hanyalah kemuncak kepada ketegangan yang telah lama berakar dalam hubungan antara kepimpinan negeri, parti dan gabungan yang memerintah.
Secara asasnya, apa yang berlaku berpunca daripada soal kepercayaan dan sokongan terhadap Menteri Besar. Dalam sistem demokrasi berparlimen dan beraja berperlembagaan seperti di Perlis, seorang Menteri Besar tidak hanya bergantung kepada pelantikan istana, tetapi mesti sentiasa mengekalkan sokongan majoriti dalam Dewan Undangan Negeri.
Apabila timbul keadaan di mana beberapa ADUN kerajaan termasuk daripada parti yang sama atau rakan gabungan mula mempertikaikan kepimpinan Menteri Besar, krisis menjadi tidak dapat dielakkan.
Tindakan menghantar akuan berkanun atau menyatakan hilang sokongan, walaupun dilakukan secara tertutup, adalah isyarat politik yang sangat besar. Ia jelas membawa maksud keyakinan telah runtuh.
Dalam konteks ini, PAS melihat tindakan tiga ADUN tersebut bukan sekadar perbezaan pandangan, tetapi sebagai pelanggaran disiplin parti. Bagi sebuah parti yang menekankan kepatuhan kepada keputusan jemaah dan kepimpinan pusat, langkah ADUN bertindak di luar garis parti, lebih-lebih lagi dalam isu sepenting sokongan terhadap Menteri Besar dianggap mencabar autoriti parti.
Maka, pelucutan keahlian dilakukan sebagai mesej tegas, iaitu parti lebih besar daripada individu dan sebarang gerakan yang boleh menggugat kestabilan parti akan dibalas dengan tindakan segera.
Namun, dari sudut politik negeri, kesannya jauh lebih besar daripada soal keahlian parti semata-mata. Apabila tiga ADUN itu menjadi bebas, keseimbangan kuasa dalam Dewan Undangan Negeri pun berubah.
Jika sebelum ini kerajaan negeri bergantung kepada majoriti yang selesa, kini ia berada dalam keadaan rapuh. Menteri Besar berada di persimpangan, sama ada berjaya mendapatkan semula sokongan majoriti, atau sama ada melalui rundingan politik, penyatuan semula ADUN yang berpaling, atau sokongan pihak lain, atau berdepan hakikat beliau tidak lagi mempunyai legitimasi untuk terus mentadbir.
Dari sini, beberapa senario politik boleh berlaku. Senario pertama ialah Menteri Besar berjaya “memulihkan keadaan”. Dalam senario ini, tekanan parti, rundingan dalaman dan campur tangan kepimpinan pusat mungkin menyebabkan ADUN yang sebelum ini menarik sokongan kembali menyokong kerajaan.
Jika sokongan majoriti dapat dibuktikan semula di Dewan Undangan Negeri, krisis akan reda buat sementara waktu. Namun, kesannya tetap ada, iaitu kepercayaan telah retak dan pentadbiran selepas ini akan sentiasa berada dalam bayang-bayang krisis yang boleh berulang.
Senario kedua ialah Menteri Besar gagal mendapatkan sokongan majoriti, tetapi masih ada ADUN yang bersedia mencadangkan calon lain daripada gabungan yang sama.
Dalam keadaan ini, Raja Perlis memainkan peranan penting. Jika diyakini ada individu lain yang mempunyai sokongan majoriti, Raja boleh melantik Menteri Besar baharu tanpa perlu membubarkan Dewan.
Ini akan membawa kepada pertukaran kepimpinan negeri tanpa pilihan raya, tetapi dengan implikasi politik yang besar, khususnya kepada hubungan antara PAS, BERSATU dan kepimpinan PN di peringkat nasional.
Senario ketiga dan paling dramatik ialah pembubaran Dewan Undangan Negeri. Jika tiada siapa dapat membuktikan sokongan majoriti yang jelas, Raja boleh memutuskan, mandat perlu dikembalikan kepada rakyat.
Pilihan raya negeri di Perlis akan menjadi referendum terbuka terhadap krisis ini. Rakyat akan menilai siapa yang mereka anggap punca kekacauan, siapa layak diberi peluang baharu dan sama ada gabungan sedia ada masih relevan. Bagi PAS dan PN, ini berisiko tinggi kerana konflik dalaman selalunya menghukum parti pemerintah di peti undi.
Ada juga senario lebih senyap, tetapi tidak kurang signifikan. Kerajaan terus wujud dalam keadaan “hidup segan mati tak mahu”. Menteri Besar kekal, tetapi dengan majoriti tipis atau sokongan yang sentiasa diragui.
Setiap persidangan DUN menjadi ujian hidup-mati, setiap keputusan dasar terdedah kepada ugutan penolakan. Pentadbiran dalam keadaan begini biasanya lemah, berhati-hati dan sukar membuat keputusan besar, sementara rakyat melihat kerajaan lebih sibuk bergelut sesama sendiri daripada mentadbir.
Apa yang jelas, krisis di Perlis ini mencerminkan realiti politik yang lebih luas, apabila parti dan gabungan terlalu yakin dengan kuasa, konflik dalaman sering diketepikan sehingga ia meletup dalam bentuk yang sukar dikawal.
Pelucutan keahlian tiga ADUN PAS mungkin dilihat sebagai langkah disiplin, tetapi ia juga membuka pintu kepada perubahan landskap politik negeri.
Sama ada perubahan itu membawa kepada kestabilan baharu atau kekacauan yang lebih panjang, semuanya bergantung kepada bagaimana pemain politik membaca isyarat ini dan sejauh mana mereka sanggup meletakkan kepentingan negeri mengatasi percaturan kuasa. – ND
Telegram: https://t.me/nasionaldaily
Facebook: https://www.facebook.com/nasionaldaily
TikTok: https://www.tiktok.com/@nasionaldaily?_t=8kyR2clR7Mv&_r=1
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001Whatsapp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6P21QFnSz7JWoT560L