Pojok: Apa Sebenarnya Berlaku di KKDW?

Oleh: Editorial ND

ADA sesuatu yang menarik sedang berlaku di Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah (KKDW).

Bukan kerana kementerian itu tidak mempunyai projek. Bukan juga kerana kerajaan tidak menyediakan peruntukan.

Sebaliknya, perhatian kini tertumpu kepada persoalan yang lebih asas, mengapa bayaran kepada kontraktor bagi projek jalan luar bandar menjadi isu sehingga kerajaan perlu menyediakan tambahan RM300 juta untuk membantu menyelesaikan tunggakan?

Lebih menarik, pada masa hampir sama, Menterinya yang juga Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi mengarahkan pelaksanaan “Operasi Sifar Tertangguh” bagi tempoh empat bulan terakhir tahun ini.

Dua perkembangan ini mungkin mempunyai kaitan dari sudut pengurusan kementerian, atau mungkin juga berlaku secara kebetulan. Namun, dalam soal wang rakyat, persoalan seperti ini wajar diberikan perhatian.

Perkara pertama yang perlu diperjelaskan ialah isu berkenaan bukan berpunca daripada Kementerian Kewangan (MOF) menahan peruntukan KKDW.

Ketua Setiausaha Perbendaharaan, Tan Sri Johan Mahmood Merican menjelaskan, peruntukan bagi projek jalan luar bandar KKDW telah disalurkan sepenuhnya.

Malah, kerajaan turut meluluskan tambahan RM300 juta bagi membantu menyelesaikan tunggakan bayaran kepada kontraktor.

Jadi, persoalan sebenar bukanlah sama ada MOF memberikan wang atau tidak. Yang lebih penting ialah mengapa komitmen dan perbelanjaan bagi projek berkenaan boleh melebihi peruntukan tahunan yang diluluskan?

Menurut penjelasan MOF, perkara itu berlaku dalam beberapa tahun kebelakangan ini.

Pada 2023, peruntukan projek jalan luar bandar berjumlah RM1.1 bilion, tetapi perbelanjaan mencapai RM1.8 bilion; pada 2024, peruntukan RM1.3 bilion berbanding perbelanjaan RM2 bilion; pada 2025 pula, peruntukan RM1.6 bilion berbanding perbelanjaan RM2.3 bilion; dan bagi tahun 2026, peruntukan diluluskan ialah RM2.1 bilion, manakala perbelanjaan setakat Jun sudah mencecah RM1.9 bilion.

Angka-angka ini tentunya menimbulkan persoalan. Bagaimana perbelanjaan boleh melebihi peruntukan selama beberapa tahun berturut-turut?

Kita perlu adil dalam melihat isu ini. Projek jalan luar bandar bukan projek yang boleh dipandang ringan. Ia berkait secara langsung dengan kehidupan rakyat di kampung dan kawasan pedalaman termasuk akses ke sekolah, klinik, kawasan pertanian, pusat ekonomi dan kemudahan awam.

Apabila projek berjalan, kontraktor perlu dibayar mengikut kemajuan kerja dan syarat kontrak.

Jika pembayaran tertangguh, kesannya bukan hanya kepada kontraktor utama. Ia boleh menjejaskan subkontraktor, pembekal, pekerja dan keseluruhan rantaian ekonomi yang bergantung kepada projek berkenaan.

Jadi, usaha kerajaan menyelesaikan tunggakan sememangnya sesuatu yang perlu disokong. Tetapi, menyelesaikan masalah hari ini tidak bermakna persoalan mengenai punca masalah boleh diketepikan.

Rakyat berhak bertanya: Siapa yang membuat komitmen projek? Bagaimana komitmen itu diluluskan? Apakah mekanisme kawalan peruntukan digunakan? Dan, paling penting, mengapa keadaan sama berlaku berulang kali?

Persoalan ini bukan tuduhan. Ini ialah persoalan tadbir urus. Kerajaan kini menyediakan tambahan RM300 juta untuk membantu menyelesaikan tunggakan kepada kontraktor.

Langkah itu penting bagi memastikan projek yang telah dilaksanakan tidak terganggu dan kontraktor yang memenuhi tanggungjawab mereka menerima bayaran sewajarnya.

Namun, dari sudut pengurusan kewangan kerajaan, tambahan peruntukan juga membawa satu persoalan lebih besar.

Apabila sebuah kementerian membuat komitmen melebihi peruntukan yang tersedia, akhirnya kerajaan Persekutuan secara keseluruhan perlu mencari ruang fiskal untuk menampung keperluan tersebut.

Ini bermakna isu yang bermula di satu kementerian boleh memberi kesan kepada perancangan kewangan kerajaan secara keseluruhan. Sebab itu, penyelesaian jangka pendek perlu disusuli pembetulan pada sistem pengurusan komitmen dan perbelanjaan.

Jika tidak, kita mungkin akan melihat masalah yang sama muncul semula pada tahun berikutnya. Di sinilah perkembangan berikutnya menjadi menarik.

Ahmad Zahid baru-baru ini mengarahkan KKDW melaksanakan Operasi Sifar Tertangguh bagi empat bulan terakhir 2026. Arahan itu meliputi perkara berkaitan projek, bayaran, tanah, utiliti, kontrak, aset dan keputusan yang masih tertangguh.

Menteri mahu bahagian, jabatan dan agensi di bawah kementerian memberikan tumpuan kepada menyelesaikan perkara yang telah dimulakan. Arahan itu pada asasnya positif. Tiada siapa mahu melihat projek rakyat tertangguh. Tiada siapa mahu kontraktor menunggu terlalu lama untuk bayaran. Tiada siapa mahu keputusan kerajaan terperangkap berbulan-bulan dalam proses pentadbiran.

Tetapi istilah “sifar tertangguh” sendiri menimbulkan persoalan yang wajar dijawab. Berapa banyak sebenarnya perkara yang tertangguh di KKDW? Dan, mengapa ia tertangguh? Adakah disebabkan peruntukan? Adakah masalah kontrak? Adakah isu tanah? Adakah masalah utiliti? Adakah proses kelulusan? Atau terdapat kelemahan penyelarasan antara kementerian, jabatan dan agensi?

Rakyat berhak mendapatkan gambaran yang jelas. Ahmad Zahid ialah tokoh politik berpengalaman. Sebagai Presiden UMNO, Pengerusi BN dan Timbalan Perdana Menteri, beliau sememangnya mempunyai tanggungjawab politik yang besar.

Namun, sebagai Menteri KKDW, beliau juga bertanggungjawab terhadap pengurusan kementerian. Sebab itu isu ini tidak harus dilihat semata-mata melalui kaca mata politik. Ia perlu dilihat melalui kaca mata pentadbiran dan akauntabiliti.

Tidak perlu menuduh. Tidak perlu membuat kesimpulan terburu-buru. Tetapi, soalan perlu ditanya, dan jawapan perlu diberikan.

Jika terdapat kelemahan sistem, perbetulkan. Jika terdapat kelemahan kawalan, perketatkan. Jika terdapat kelewatan, cari puncanya. Jika berlaku kesilapan dalam perancangan, pastikan ia tidak berulang. Itulah maksud sebenar tadbir urus yang baik.

Satu lagi perkara yang tidak boleh dipisahkan daripada isu ini ialah perancangan peruntukan KKDW bagi tahun depan. Kementerian dilaporkan memohon peruntukan pembangunan yang jauh lebih besar daripada siling yang dijangkakan.

Di sinilah cabaran sebenar bermula. Projek lama perlu diselesaikan. Kontraktor perlu dibayar. Projek yang sedang berjalan perlu disiapkan. Pada masa sama, rakyat di luar bandar masih memerlukan jalan, bekalan air, kemudahan asas, peluang ekonomi dan pelbagai bentuk pembangunan. Tetapi, sumber kerajaan bukan tidak terhad.

Maka, KKDW perlu menentukan keutamaan, dan keutamaan itu seharusnya berdasarkan impak kepada rakyat, bukan semata-mata jumlah projek yang boleh diumumkan.

Mungkin sudah tiba masanya ukuran kejayaan pembangunan luar bandar berubah. Bukan lagi sekadar, berapa banyak projek diluluskan, berapa banyak peruntukan dibelanjakan, berapa kilometer jalan dibina.

Soalan yang lebih penting ialah apa yang berubah dalam kehidupan rakyat selepas projek itu siap? Adakah pendapatan mereka meningkat? Adakah perjalanan ke sekolah menjadi lebih mudah? Adakah hasil pertanian lebih mudah dibawa ke pasaran? Adakah kos kehidupan dapat dikurangkan? Adakah peluang pekerjaan bertambah? Dan, adakah generasi muda luar bandar melihat masa depan yang lebih baik di kawasan mereka sendiri?

Itulah ukuran sebenar kejayaan pembangunan luar bandar. Tidak adil untuk melabel isu ini sebagai skandal tanpa bukti. Tetapi, tidak juga wajar untuk menganggapnya sebagai masalah pentadbiran kecil.

Apabila terdapat perbelanjaan melebihi peruntukan selama beberapa tahun, tunggakan bayaran kepada kontraktor, tambahan RM300 juta dan arahan khas untuk menyelesaikan perkara tertangguh, sudah tentu rakyat mempunyai sebab untuk bertanya.

Persoalan paling penting bukan siapa yang perlu dipersalahkan. Persoalannya ialah bagaimana sistem itu boleh diperbaiki.

Ahmad Zahid mempunyai peluang untuk membuktikan “Operasi Sifar Tertangguh” bukan sekadar slogan pentadbiran. Ia mesti menghasilkan keputusan yang boleh dilihat rakyat. Kontraktor dibayar. Projek disiapkan. Jalan digunakan. Kemudahan berfungsi. Aset diselenggara. Keputusan tidak tertangguh, dan setiap ringgit wang rakyat diurus dengan penuh disiplin.

Kerana pada akhirnya, peruntukan KKDW bukan wang menteri. Bukan wang parti. Bukan wang kontraktor. Ia wang rakyat, dan rakyat berhak tahu ke mana wang itu pergi, bagaimana ia dibelanjakan dan apakah hasil yang mereka terima.

Itulah persoalan yang wajar terus diletakkan di atas meja. – ND

Telegram: Nasional Daily

Facebook: Nasional Daily

TikTok: NasionalDaily

Whatsapp: NasionalDaily.com

Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001