Dari Meja Editorial
ISU kerahsiaan identiti remaja yang berdepan pertuduhan di mahkamah sering menimbulkan tanda tanya dalam kalangan masyarakat.
Ramai yang mahu mengetahui siapa pelaku sebenar, khususnya apabila kes itu membabitkan jenayah berat seperti bunuh, samun bersenjata atau kes yang menjadi perhatian umum.
Namun, undang-undang jelas menetapkan, nama, wajah dan apa-apa butiran yang boleh membawa kepada pengenalan remaja bawah umur (Gambar di atas sekadar hiasan) tidak boleh disiarkan kepada umum.
Di Malaysia, prinsip ini berakar daripada Akta Kanak-Kanak 2001 (Akta 611). Seksyen 15 akta tersebut secara khusus memperuntukkan bahawa tiada laporan atau gambaran yang boleh mendedahkan identiti seorang kanak-kanak yang terlibat dalam mana-mana prosiding mahkamah boleh disiarkan.
“Kanak-kanak” dalam konteks undang-undang ini merujuk kepada individu berumur bawah 18 tahun.
Larangan ini meliputi nama penuh, alamat, sekolah, gambar atau apa-apa maklumat yang boleh membawa kepada pengecaman. Sekiranya media atau individu melanggar peruntukan ini, mereka boleh dikenakan tindakan undang-undang termasuk denda dan hukuman penjara.
Ada tiga tujuan utama di sebalik peruntukan tersebut: –
1. Hak untuk Perlindungan dan Pemulihan – Sistem keadilan kanak-kanak tidak berfungsi dengan logik yang sama seperti sistem keadilan jenayah orang dewasa.
Fokus utamanya bukan semata-mata menghukum, tetapi memberi peluang untuk pemulihan. Kanak-kanak dianggap masih dalam proses pembentukan akhlak dan fikiran, justeru pendedahan identiti berpotensi menghancurkan masa depan mereka.
2. Mengelakkan Stigma Sosial – Jika nama atau gambar mereka tersebar, stigma masyarakat boleh menghantui sepanjang hidup, walaupun setelah tamat menjalani hukuman atau setelah dibebaskan kerana tidak bersalah. Tanggapan masyarakat yang negatif boleh menghalang peluang pendidikan, pekerjaan, malah hubungan sosial mereka.
3. Keselarasan dengan Piawaian Antarabangsa – Malaysia adalah penandatangan kepada Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak (CRC) di bawah Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.
CRC menegaskan bahawa setiap kanak-kanak yang dituduh atau disabitkan kesalahan berhak mendapat perlindungan daripada pendedahan awam yang boleh menjejaskan kehormatan dan harga diri mereka.
Atas sebab itu, apabila kes melibatkan remaja bawah umur dibicarakan, laporan berita lazimnya menggunakan istilah seperti “seorang remaja lelaki berusia 16 tahun” atau “seorang pelajar tingkatan empat”.
Malah, jika beberapa remaja terlibat serentak, media hanya membezakan dengan huruf atau gelaran seperti Remaja A, Remaja B dan sebagainya.
Wartawan yang membuat liputan mahkamah biasanya sudah maklum mengenai larangan ini, dan ia menjadi salah satu etika asas dalam dunia kewartawanan.
Kegagalan mematuhi boleh menyebabkan bukan sahaja tindakan undang-undang, tetapi juga mencalarkan kredibiliti organisasi media.
Masyarakat pula sering keliru kerana merasakan wajar untuk mengetahui identiti pelaku, lebih-lebih lagi apabila mangsa diketahui umum. Namun, sistem perundangan tidak melihat perkara itu sebagai hak orang ramai.
Prinsip keadilan menuntut bahawa kanak-kanak diberi peluang untuk memperbaiki kesilapan, bukan terus dihukum oleh masyarakat sepanjang hayat.
Walaupun begitu, ada pihak berpendapat kerahsiaan ini wajar dipertimbangkan semula dalam kes jenayah sangat serius seperti pembunuhan atau rogol.
Namun, pandangan ini masih menjadi perdebatan dan undang-undang Malaysia kekal dengan prinsip perlindungan menyeluruh terhadap semua bawah umur tanpa mengira kesalahan.
Perlindungan identiti remaja bawah umur bukan sekadar soal undang-undang, tetapi prinsip kemanusiaan yang menghormati hak kanak-kanak untuk hidup tanpa dibelenggu stigma sosial.
Dalam kerangka keadilan moden, setiap kanak-kanak yang melakukan kesalahan mesti diberi peluang kedua.
Justeru, kerahsiaan identiti mereka adalah sebahagian daripada usaha membina semula kehidupan dan memastikan keadilan berjalan dengan seimbang — bukan hanya untuk mangsa, tetapi juga untuk masa depan si tertuduh yang masih muda. – ND
Telegram: https://t.me/nasionaldaily
Facebook: https://www.facebook.com/nasionaldaily
TikTok: https://www.tiktok.com/@nasionaldaily?_t=8kyR2clR7Mv&_r=1
Iklan: admin@nasionaldaily.com / sales@nasionaldaily.com / 012-9222001